Šta je to “autošovinizam”?

Primećeno je da se izraz “autošovinizam” sve češće plasira u javnom prostoru, pa je tako iskorišćen i u recentnom zvaničnom saopštenju Ministarstva kulture (nasilnički nastrojenom prema umetnicima, sa neverovatnim nacističkim aluzijama o “skarednoj” ili degenerisanoj umetnosti). Ovaj nenaučni, pijačarski termin zbunjuje mnoge, pa bi ga valjalo pokušati ukratko objasniti i “dekonstruisati”.

“Autošovinizam” je, čini se, autentični srpski izraz, mada pozajmljen od nemačkog fenomena “anti-dojč”, skovan od strane lokalnih “alt” akademika, kao pokajanih “drugosrbijanskih” kosmopolita a sada kandidata za nacionalističku “prvu Srbiju”. U osnovi, ova teorija podrazumeva da je kritikovanje velikosrpske ideologije jednako mržnji prema srpskom narodu.

Šta je velikosrpska ideologija?

Velikosprska ideologija vuče korene od dinastičkih klika, na čiju je opasnost svojevremeno ukazao Svetozar Marković. Svoj oblik dobija u Balkanskim ratovima u vidu krvave politike balkanskih vlastodržaca prema manjim narodima, koju je još tada razobličio Dimitrije Tucović, da bi svoj pravi izraz dobila u novoformiranoj unitarističkoj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, odnosno Kraljevini Jugoslaviji, protiv čije monarhističke i imperijalističke politike se borila Komunistička partija Jugoslavije.

Neskriveni cilj ove ideologije je da srpska buržoazija zagospodari Balkanom, u oportunističkoj saradnji sa velikim silama koje u datom trenutku odnose prevagu. Ona se u raznim formama provlačila kroz celi dvadeseti vek, ne samo u krilu dinastija i buržoazije, već i u krilu poburžoaziranih titoističkih izdajnika socijalizma i njegovih ćosićevsko-miloševićevskih derivata, koji su podstakli brojne etničke ratne zločine u ratovima devedesetih u bivšoj Jugoslaviji. Ova ideologija bila je jedna od glavnih baza zavojevačkih politika velikih sila, oduvek zaineresovanih za Balkan, i jedna od principijelnih podrivača bratstva i ravnopravnosti balkanskih naroda.

Malosrpski projekat

Kriza imperijalističke hegemonije i promena odnosa imperijalističkih snaga uopšte, ali i završetak haških suđenja i katastrofa vlasti srpskih liberala, dali su nova krila velikosrpskom nacionalizmu. Haška suđenja otkrila su da imperijalistički sud nema za cilj traženje istine, već je sredstvo za disciplinovanje balkanskih vlasti, a sami procesi okrenuli su se u suđenje samom imperijalizmu. Na taj način je, u izvesnom smislu, oslabljena snaga oportunističke propagande i scenarija imperijalista o samo Srbima kao “lošim momcima”.

U ovom post-petooktobarskom razvoju situacije, velikosrpski nacionalizam dobija priliku da promeni taktiku i imidž. Od krvlju ulepljenih bradonja sa noževima u zubima, velikosrpski nacionalisti navlače kravate i postaju umiljata jagnjad. Oni za svoje propagandne ciljeve koriste i partizanski pokret, ali zato jer je u njemu “bilo najviše Srba”. Koristeći velika narodna stradanja u teškoj balkanskoj istoriji, velikosrpski nacionalisti se stavljaju u patetičnu ulogu žrtve, pokušavajući da dokažu da su Srbi, eto, Kurdi Balkana – vekovima proganjani i uništavani, ne samo od velikih sila, nego i od strane malih nacija oko nje. A, ako bi se neko usudio da ukaže da i ostali balkanski narodi imaju svoju slavnu, “kurdsku”, oslobodilačku istoriju, da Srbi nisu “najstariji narod” i da nisu “svi Srbi” – biće proglašen “autošovinistom”. To otkriva vukove u jagnjećoj koži – kojima samo postojanje drugih naroda predstavlja pretnju po nacionalni opstanak. Pored kvaziteorija o tome da su svi Hrvati zapravo Srbi, a Bošnjaci Srbi islamske veroispovesti, da je Crna Gora samo geografski pojam, a Makedonci istorijski falsifikat, javlja se nova teorija raznih prevaranata, kojima je dat prostor u medijima, da su i Albanci zapravo Srbi, a albanska zastava zapravo srpska, i tako dalje. Naravno, po tim teorijama, sve te narode treba prevaspitati i “nacionalno osvestiti“, ako ne milom, onda i silom. Ovakve kvaziteorije zapravo i jesu glavna baza na koju se u manjoj ili većoj meri oslanjaju presvučeni šovinisti, zaodenuti teorijama poput “autošovinizma” kojima bezuspešno pokušavaju da prikriju svoje, nekada otvorne namere.

Umiljato jagnje dve majke…

Glavni izraz takve transformacije odlikuje se u vladavini buržoaskog namesnika Aleksandra Vučića. Ovaj do skora otvoreni zagovornik velikosrpstva, upamćen po skandaloznim šovinističkim izjavama za svako gnušanje, u poznatom stojadinovićevsko-nedićevskom stilu sada vežba ulogu poniznog malog igrača, umiljavajući se svetskim moćnicima. On uveliko revidira istoriju, rehabilituje četnički pokret i simbol velikosrpstva kralja Aleksandra, lansira i štiti neke nove orjunaše, provocira nacionalističke duhove na Balkanu, a sve to u okviru opšte politike koja priprema prodaju cele zemlje velikim silama, i stavljanja Srbije u apsolutno podređeni položaj svetskom imperijalističkom sistemu. Da bi ideološki plasirao svoju neodrživu fanatičnu malograđansku politiku, ovaj “malosrpski” projekat vešto koristi teorije “autošovinizma” i njene intelektualce, koji su, ukazanom prilikom da se uhlebe nakon višegodišnjeg bojkota tokom “drugosrbijanske” vladavine, ili iz prostog preletačkog oportunizma naviknutog da prati vladajuću ideologiju – rado prihvatili igru. Teorija “autošovinizma” na taj način dobija svoju oportunu intelektualističku nadogradnju. Njena uloga je da zamaskira izdaju, budi plitke sentimente i preko osuđuje svaku kritiku državne politike.

Uopšte, ovaj trend ide u korak sa svetskim fenomenom “alt” desnice, koja se maskira liberalnom frazeologijom kako bi preporodila neofašističke pozicije. U pitanju su poražene reakcionarne snage koje, podstaknute svetskom ekonomskom i socijalnom krizom, pokušavaju da dignu glavu.

Revolucionarni savez rada Srbije odbija velikosrpsku ideologiju, kao i njen malosrpski projekat, jer kao privrženici stvari radničke klase i slobode naroda jedini zavređujemo časno ime srpskih rodoljuba, koji će braniti svoju zemlju od imperijalističke agresije i korumpiranih i krljvu umazanih buržoaskih izdajnika – spremni da se borimo za mir, bratstvo i ravnopravnost među balkanskim i svim narodima sveta.

AK RSRS,
oktobar 2020.
objavljeno na Edukativnoj komuni